مدل‌های فیزیکی و مجازی کسب و کار

مدل‌های فیزیکی و مجازی کسب و کار (به انگلیسی: Bricks and clicks)‏، مدل تجاری است که ابتدا توسط خرده‌فروشان سنتی مورد استفاده قرار می‌گرفت اما بعدها با پیشرفت علوم کسب‌وکار و فناوری اطلاعات و ارتباطات، به‌ویژه اینترنت، رونق جدیدی در این نوع کسب‌وکار بوجود آمد. در واقع خرده‌فروشان عصر دیجیتال، علاوه بر مزایای قبلی، از مزیت شبکه نیز سود می‌برند و با خرده‌فروشان سنتی کاملاٌ تفاوت دارند.

در دنیای امروز، مشتریان به‌دنبال کوتاهترین و سریع‌ترین روش ممکن برای درخواست و خرید کالا هستند. در این مدل کسب و کار، یک بنگاه می‌تواند محصولات خود را بصورت (bricks (offline و یا بصورت (clicks(online در معرض نمایش قرار داده و به فروش برساند. بنگاه شامل فروشگاه وب (در واقع همان سایت وب بنگاه) و یک یا چند فروشگاه فیزیکی است.

در این مدل، مشتریان می‌توانند از مزایای سفارش دهی سریع، خدمات پس از خرید، تعویض و پس گرفتن کالا به دو صورت online و سنتی(چهره به چهره)، بهره مند شوند. در واقع، این نوع کسب و کار، هم به مشتری کمک می‌کند و هم به بنگاه.

بعنوان مثال، یک فروشگاه لوازم الکترونیکی ممکن است، این امکان را برای مشتریانش فراهم نماید که درخواست خود را بصورت online بیان نمایند اما آنرا از یک فروشگاه محلی دریافت نمایند.

برعکس، یک فروشگاه لوازم منزل، محصولات خود را در فروشگاه در معرض نمایش قرار دهد ولی مشتریان بتوانند بصورت الکترونیکی کالای مورد نظر خود را سفارش دهند.

مدل فیزیکی و مجازی شانس بیشتری در کسب و کار دارد. چرا که، سازندگان و خرده فروشان می‌توانند از آن بعنوان بازوی دوم بازاریابی، استفاده کنند. (Craver،۲۰۰۱) مشتریان نیز با توجه به دلایل زیر به این مدل، اعتماد بیشتری دارند تا به خرده فروشان صرفاً الکترونیکی:

با فروشگاه‌هایی که نشان تجاری دارند و مشتریان به آن‌ها اعتماد بیشتری دارند، معامله می‌کند.

محصولات و کالاهایی که ارائه می‌کند، می‌توانند در دسترس مشتریان قرار گیرد. مشتریان می‌توانند قبل از خرید براحتی کالای درخواستی خود را از نزدیک ببینند.

مزایای مدل فیزیکی و مجازی [ویرایش]

بنگاه‌هایی که از مدل کسب و کار فیزیکی و مجازی استفاده می‌کنند، محصولات و سرویس‌های آنها، همیشه موجود است. این نوع بنگاه‌ها بهتر است با یک بنگاه فیزیکی در تماس باشند. چرا که می‌توانند سرمایه‌ها و صلاحیت‌های خود را که شامل موارد زیر است، بکار ببرند:

مزیت رقابتی(Core Competency): بنگاه‌های موفق، تمایل دارند که مزیت‌های رقابتی بیشتری داشته باشند که بتوانند بهتر از دیگر رقبا، عمل نمایند. بنگاهی که از مدل bricks and clicks استفاده می‌کند و بصورت online عمل می‌کند، از مزایای رقابتی، بیشتر و وسیعتری بهره می‌برد.
شبکه تامین کنندگان موجود(Existing supplier networks): بنگاه‌های موجود با تامین کنندگان، روابط مطمئن برقرار می‌کنند. همین امر معمولاً موجب اطمینان از تحویل رایگان و تامین مطمئن کالا خواهد شد.
کانالهای توزیع موجود(Existing distribution channels): همانند شبکه تامین کنندگان، کانال‌های توزیع نیز می‌تواند مساله تحویل رایگان کالا و تخفیف را حل و فصل نمایند.
نشان تجاری(Brand): اغلب بنگاه‌های موجود، بخش اعظم درآمد خود را صرف تبلیغ نشان تجاری می‌کنند. بکارگیری نامهای تجاری مشخص بصورت online، خود می‌تواند تبلیغ بزرگی برای شرکت محسوب شود.
پایداری(Stability): بنگاه‌های موجود که سالها در یک کسب و کار فعالیت دارند، به نظر می‌آید پایداری بیشتری دارند. مردم به آنها اعتماد بیشتری دارند تا به بنگاه‌های صرفاً online.
مشتری موجود(Existing Customer): از آنجاییکه بنگاه‌های سنتی فروش زیادی دارند و مشتریان زیادی آنها را می‌شناسند، براحتی مقیاس اقتصادی، تولید و فروش و محدوده اقتصادی را بدست می‌آورند و در نتیجه هزینه‌های بالا سری هر واحد را کاهش می‌دهند.
هزینه سرمایه کمتر(Cost of capital): بنگاه‌های تاسیس شده و سنتی، هزینه سرمایه کمتری نسبت به دات کام‌هادارند.
منحنی آموزش (learning curve): هر صنعت دارای مجموعه‌ای از بهترین تجارب (best practice) است که کم و بیش برای بنگاه‌های تاسیس شده و فیزیکی، شناخته شده اند. بنگاه‌های دات کام جدید از این مزیت برخوردار نیستند مگر اینکه بتوانند دوباره بهترین تجارب صنعت را برای بنگاه خود تعریف کنند.